İsimler, şehirler ve başlangıçlar değişir; ama bir süre sonra içindeki tanıdık his geri gelir. Daha çok çabalayan taraf olmak, kendini anlatmak için uğraşmak, yakınlık isterken geri çekilmek ya da ilişki bittiğinde “Yine nasıl buraya geldim?” diye sormak… Aynı döngüde olduğunu fark etmek insanı yorabilir.
Yine de bu fark ediş, kendini suçlamak için değil, başka bir ihtimali görebilmek için önemlidir. Bir ilişki döngüsü senin kim olduğuna dair nihai bir hüküm değil; zaman içinde öğrenilmiş seçimlerin, ihtiyaçların ve alışkanlıkların bir araya gelme biçimi olabilir.
Döngü bir kader değildir
Tekrarlayan ilişki deneyimlerini “Ben hep yanlış insanları seçiyorum” diye özetlemek kolaydır. Ancak böyle bir cümle, hikâyenin içindeki ayrıntıları siler. Belki ilk başta çok hızlı yakınlaşmaya alışkınsındır. Belki rahatsız olduğun şeyleri ancak biriktikten sonra söylüyorsundur. Belki de karşı tarafın potansiyeline, bugün sunduğu ilişkinin önüne geçecek kadar yatırım yapıyorsundur.
Döngüyü anlamak, tek bir kişiyi ya da kendini suçlamak değildir. Benzer anlarda nasıl davrandığını ve hangi ihtiyacını ikinci plana attığını merak etmektir. Bu merak, aynı yolu tekrar etme zorunluluğunu azaltır.
Tanıdık olan neden güvenli gelebilir?
İnsan her zaman kendine iyi geleni değil, bildiğini seçmez; bazen bildiği şeye daha hızlı yaklaşır. Belirsizliği tanıdık bulmak, ilgiyi kazanılması gereken bir şey sanmak ya da sevgiyi çok çaba harcamakla eşleştirmek, geçmişte kurduğun ilişkilerden gelen sessiz alışkanlıklar olabilir.
Bunu fark etmek, geçmişini yargılamak anlamına gelmez. Tam tersine, bugün seçim yapan yanına daha fazla şefkat göstermek demektir. Tanıdık olanı seçtiğin için eksik değilsin; artık farklı bir ilişki biçimini denemek isteyebilirsin.
Bir sonraki ilişkide kendine sorabileceğin üç soru
Yeni bir yakınlıkta kendine şu soruları hatırlatabilirsin: “Bu ilişkide kendim gibi konuşabiliyor muyum?”, “İlgi görmek için ihtiyaçlarımı küçültüyor muyum?” ve “Söylenenlerle yapılanlar arasında tutarlılık var mı?” Bu sorular birini elemek için değil, kendi deneyimini daha erken duyabilmek içindir.
Bir ilişkide şiddet, tehdit, takip, baskı ya da korku varsa bunu bir “döngüyü onarma” meselesi olarak ele alma. Öncelik güvenliğindir; güvendiğin kişilerden ve uygun profesyonel ya da yerel destek kaynaklarından yardım istemek önemlidir.